19 Kasım 2011, 12:57Fiziksel aktivite ve kalp hastalığı ilişkisi yıllardır hep tartışılır ve araştırılır. Bu haftaki yazımda bu konuya değineceğim.
Fiziksel aktivitenin ihmal edilmesi, kalp hastalıklarına yakalanma riskini artırır. Fiziksel aktivite azaldığında alınan fazla enerji ve kalorinin tamamen harcanması mümkün değildir. Bu durumda şişmanlık, vücutta insüline direnç gösterme, kanda bulunan lipitlerde bozukluk, yüksek tansiyon gibi sorunlar meydana gelmekte ve damarların işlevlerini yerine getirme kapasiteleri kaybolmakta ya da azalmaktadır. Fiziksel aktivite sayesinde fazla kilolar verilmekte, kanda bulunan kötü huylu kolesterol düşmekte ve iyi huylu kolesterol yükselmekte, insüline karşı hassasiyette artış görülmekte ve tansiyon düşmektedir. Böylece kalp hastalıklarına yakalanma riski de doğal olarak azalmaktadır.
Fiziksel aktivite programı, doktorunuzun kontrolünden geçtikten sonra, fizik tedavi uzmanı veya bir spor eğitmeninin denetiminde uygulanmalıdır. Fiziksel aktivite klinik durumunuzu olumsuz yönde etkilemeden, sizin için yararlı olabilecek en üst seviyede düzenlenmelidir, hem güvenli hem etkili olmalıdır. Fiziksel aktivite için geniş kas gruplarını içeren aerobik egzersizler uygundur. Uzun süreli ve çok tekrarlı yapılmaları gerekir. Aerobik egzersizler: yavaş tempolu yürüme, sakin bir şekilde bisiklet sürme, tempolu yürüme ve yavaş tempolu yüzme gibi aktivitelerdir. Aktivitelerin başında, 10–15 dakikalık ısınma süresi olmalıdır. Asıl egzersiz dönemi size uygun kalp hızında 15–30 dakika sürmelidir. 5–10 dakika soğuma, gevşeme ve toparlanma evresi olmalıdır. Aktiviteler haftada en az 3 defa, bir dolu bir boş gün olarak düzenli yapılmalıdır.
Fiziksel Aktivitenin Kişiye Uygun Kalp Atım Hızı Ne Demektir ve Nasıl Hesaplanır?
Fiziksel aktivite yaparken kalbinizin egzersize olan cevabını birçok yolla değerlendirebilirsiniz. En sık kullanılanı kalp hızı cevabıdır. Kişiye uygun kalp hızı kişinin güvenli sınırlar içinde egzersiz yapabilmesi için uygun olan kalp hızıdır. İşaret parmağınız ve yanındaki diğer iki parmağınızı, nabzınızı almak için bileğinize yerleştiriniz. 15 saniye boyunca nabzınızı sayınız ve bu sayıyı dört ile çarpınız. Bu sizin kalp atım hızınızdır. Kalp atımınız düzensizse, nabzınızı bir dakika boyunca sayınız. Bu problemi doktorunuza danışınız. Kişiye uygun kalp atım hızı şu şekilde hesaplanır:
• Biyolojik yaşınızı 220’den çıkarın.
• Örnek: Yaşınız 50 ise; 220–50=170 atım/dakika.
• Bu değerin yüzde 50’sini bulun, yüzde 70’sini bulun.
• Örneğin: yüzde 50’si: 170 x 50/100 =85 atım/dakika, yüzde 70’i: 180 x 70/100=119 atım/dakika.
Fiziksel aktivite kalp atım hızınız, 85 ile 119 atım/dakika arasında olmalıdır. En güvenli egzersiz için, kalp atım hızı olarak düşük olanı seçmek gerekir. Eğer bir kalp krizi yeni atlatıldıysa, hastane ortamında doktor, fizik tedavi uzmanı veya spor uzmanı kontrolünde uygulanması daha doğrudur.
Şiddetli Fiziksel Aktivite Eğitimi Nasıl Uygulanmalıdır?
Eğer kalp damar hastalığınız ile ilgili yeni bir olay yaşadıysanız şiddetli aktivite yapmayınız. Ancak aerobik aktivite programı ile belirli bir düzeye geldikten sonra şiddetli aktivitelere başlamalısınız. Şiddetli aktivite kas kuvvetini artırır, kalp ve dolaşım sistemini iyileştirir ve kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar. Şiddetli aktiviteler halter barları, birkaç kilogramlık kum torbaları, hafif elastik bantlar ve hafif el ağırlıkları ile yapılabilir. Haftada 2–3 defa, 10–15 tekrarlı egzersizler şeklinde yapılmalıdır. Yüksek tansiyonu olan kişilerde (küçük tansiyonu) diastolik kan basıncı 105 mm Hg’nin altına inene kadar şiddetli aktivitelere başlanmamalıdır. Lütfen çok dikkatli başlayınız. Şiddetli aktivite her zaman risktir.
Fiziksel Aktivite Yapmak Ne Zaman Tehlikeli Olur?
Kontrol edilemeyen hipertansiyon, hipotansiyon ve şeker hastalığı gibi hastalıklarınız var ise, aktivitelere başlamadan önce mutlaka doktorunu¬za danışınız. Sağlık durumunuz kontrol altına alındığında, fizik tedavi uzmanı veya spor eğitim uzmanından size uy¬gun egzersiz programı hakkında bilgi alabilirsiniz.
Fiziksel Aktivitenin Yararları Nelerdir?
• Fiziksel aktivite yapmak plak oluşumunu azaltır veya durdurur.
• Fiziksel aktivite yapmak kalbe giden kan miktarı artırır; kalp iyi oksijenlenir ve beslenir.
• Fiziksel aktivite yapmak iyi kolesterol miktarını artırır ve diğer kan yağlarını azaltır.
• Fiziksel aktivite yapmak kan basıncını azaltır.
• Fiziksel aktivite sırasında kalp hızı ve kan basıncı artışı azalır. Kalp damar sistemi, egzersiz sırasında daha ekonomik çalışır.
• Fiziksel aktivite yapmak vücut kompozisyonunu düzeltir.
• Fiziksel aktivite yapmak solunum sisteminin daha iyi çalışmasına olanak verir. Solunumun enerji harcaması azalır.
• Fiziksel aktivite yapmak kilo verilmesini sağlar. Kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar.
• Fiziksel aktivite yapmak sağlığınızı iyileştirir.
• Fiziksel aktivite yapmak şeker hastalığınız varsa, kan şekerinizin düzenlenmesini sağlar.
Kalp Krizi Sonrası Ne Gibi Fiziksel Aktivite Yapılmalı?
Kalp krizi geçiren kişinin korkması çok doğaldır, doktorun tüm tavsiyelerine uygun davransa bile endişe içinde olabilir. Kalp krizinden sonra iyileşme sürecinde olanlar, herhangi bir sorunla karşılaşmadan yürüyüş yapabilir, golf oynayabilir, balık tutabilir, yüzebilir ve benzer aktivitelerde bulunabilirler. Egzersiz yapmak kalp hastalarının çoğunluğuna tavsiye edilir. Yine de sizin için doğru olan egzersiz miktarını doktorunuzla görüşmeden, egzersiz yapmanız doğru değildir. Doktorunuz çeşitli spor aletlerinde, özel egzersizler yaptırarak sizin için doğru olan egzersiz miktarını tayin eder.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder